Hołd pruski: zwycięstwo, które Polska przegrała. Rozmowa z prof. Stefanem Ciarą na antenie Radia Wnet

Prof. Stefan Ciara. Fot. Michał Klag Na antenie Radia Wnet red. Tomasz Wybranowski przeprowadził niezwykle interesującą rozmowę z naszym autorem prof. Stefanem Ciarą. „W świecie przyspieszonych informacji i skróconych narracji coraz rzadziej zatrzymujemy się nad historią w jej pełnym, głębokim wymiarze. Tymczasem, jak przypominają najwybitniejsi badacze dziejów, bez niej nie sposób zrozumieć ani teraźniejszości, ani przyszłości”, podkreśla Tomasz Wybranowski. I w tym właśnie duchu jest utrzymany prezentowany wywiad.

 Hołdów pruskich, o czym dziś przeważnie nie pamiętamy – było więcej. Jednak siłą rzeczy głównym punktem rozważań był ten z 1525 r. – znany (przynajmniej do niedawna) każdemu dziecku. Był to moment, który przez wiele lat przedstawiano jako symbol zwycięstwa polskiej polityki. Kiedy Albrecht Hohenzollern składał przysięgę wierności królowi Zygmuntowi I Staremu na krakowskim Rynku, wydawało się, że Polska osiąga strategiczny sukces. Jak jednak podkreśla prof. Ciara, należy na owo doniosłe wydarzenie spojrzeć nieco szerzej. Z jednej strony nasz autor wskazuje, że decyzje podejmowane wówczas miały swoje racjonalne uzasadnienie, bowiem Rzeczpospolita znajdowała się pod presją wielu zagrożeń: rosnącej potęgi Moskwy, napięć na południowym wschodzie związanych z Chanatem Krymskim, a także wewnętrznych sporów politycznych, z drugiej jednak już współcześni tamtym wydarzeniom dostrzegali, że pozostawienie Prus w formie zależnego, ale autonomicznego bytu może okazać się błędem, i to tragicznym w skutkach I rzeczywiście – z perspektywy kolejnych stuleci decyzja ta nabiera zupełnie innego znaczenia. To, co miało być kompromisem, stało się jednym z elementów długiego procesu osłabiania państwa.

Niezwykle istotnym wątkiem rozmowy była kwestia politycznej krótkowzroczności elit ówczesnej Rzeczypospolitej. Prof. Ciara daleki jest jednak od formułowania łatwych oskarżeń, wyjaśnia jednak mechanizmy, które powtarzają się w historii. Elity polityczne – zarówno w XVI wieku, jak i dziś – działają w warunkach presji, niepełnej wiedzy i sprzecznych interesów.

Rozmowa nie zatrzymuje jednak wyłącznie się na przeszłości. Wręcz przeciwnie! Stanowi próbę przeniesienia historycznych refleksji na grunt obecnych wydarzeń. Prof. Ciara podkreśla, że choć warunki polityczne są dziś zupełnie inne, pewne mechanizmy pozostają zaskakująco podobne...

 Zapraszamy do wysłuchania całości rozmowy na antenie Radia Wnet!

 Źródło: Radio „Wnet”/red. Tomasz Wybranowski, oprac. MM

Hołdy pruskie. Zmarnowana szansa Rzeczypospolitej

Prof. Stefan Ciara

Hołdów pruskich było więcej, od krzyżackich poczynając. W narodowej pamięci tkwi jednak ten z 1525 r., uwieczniony m.in. przez Jana Matejkę. Wielki malarz i patriota stworzył swe monumentalne dzieło, by przypomnieć w XIX w. potęgę Rzeczypospolitej i podźwignąć narodowego ducha. Jednakże już od XVI w. trwała żywa dyskusja o sensowności traktatu krakowskiego z Hohenzollernami.

Zobacz fragmenty Zamów książkę

Polska. Dwanaście wieków

Adam Bujak, Wojciech Polak

Takiego albumu o naszym kraju jeszcze nie było. Polska ukazana została tu od czasów najdawniejszych do najnowszych, wiek po wieku. Każde stulecie, od X po XXI, zostało osobno scharakteryzowane. Przypomniane zostało również, że wcześniej istniała Prapolska.

Zobacz fragmenty Zamów książkę

Blask Rzeczypospolitej. Od X do XXI wieku

Wojciech Polak

Oto dzieło wybitnego i wszechstronnego historyka, które czyta się jak pasjonującą powieść. Sięgając po Blask Rzeczypospolitej, każdy, kto w jednej książce chciałby zapoznać się z historią Polski na przestrzeni całych jej dziejów, ma tę możliwość. A dzieje te są długie, żywe i imponujące. Historia nasza, jak każdego wielowiekowego kraju, obfituje we wzloty i upadki. Może napawać dumą i podziwem, ale też przestrzegać przed niebezpieczeństwami.

Zobacz fragmenty Zamów książkę

Dzieje Polski. Tom 4. Trudny złoty wiek.

Andrzej Nowak

Wreszcie jest z niecierpliwością oczekiwany przez tysiące Polaków kolejny tom wielkiego dzieła prof. Andrzeja Nowaka - czyli czwarty tom "Dziejów Polski"! W czwartym tomie  "Dziejów Polski" prof. Andrzej Nowak opowiada o trudnym złotym wieku, czyli latach 1468 - 1572.
Prof. Andrzej Nowak wkracza w czwartym tomie epokowego dzieła „Dzieje Polski” w okres największej świetności Rzeczypospolitej.

Zobacz fragmenty Zamów książkę