Badania nad przeszłością i trudna sytuacja rodzinna zaprowadziły ją do Chrystusa. 77. rocznica śmierci Sigrid Undset
Sigrid Undset z synem Andersem, ok. 1914-1915. Fot. Unknown authorUnknown author / Oslo Museum, CC BY-SA 4.0 , via Wikimedia Commons 10 czerwca 1949 roku zmarła wybitna norweska pisarka Sigrid Undset, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, a także konwertytka na katolicyzm. Znakomity historyk prof. Wojciech Roszkowski poświęcił jej rozdział swojej książki „Potęga nawrócenia”, opowiadającej o znanych i mniej znanych postaciach, których droga do wiary katolickiej była często wyboista i najeżona trudnościami, a i sam wybór katolicyzmu nierzadko pociągał za sobą dramatyczne konsekwencje. Nigdy jednak nie odeszli oni od Chrystusa, w którym znaleźli przystań i opokę.
„(…) Sigrid urodziła się 20 maja 1882 roku w Kalundborgu, niewielkim duńskim miasteczku, z którego pochodziła jej matka. Ojciec, Ingvald Martin Undset, był archeologiem. Gdy dziewczynka miała dwa lata, rodzice przeprowadzili się do Kristianii, stolicy Norwegii, w 1925 roku przemianowanej na Oslo.
Po dłuższej chorobie, w 1903 roku Ingvald Undset zmarł, toteż matka z trójką córek znalazła się w trudnej sytuacji materialnej. Sigrid nie mogła planować studiów i po szkole skończyła kurs dla sekretarek, a w wieku 16 lat podjęła pracę w firmie inżynierskiej w Kristianii. (…) Poza pracą Sigrid wiele uczyła się i pisała. Obdarzona dużym talentem, w wieku 22 lat złożyła do druku pierwszą powieść, której akcja toczyła się w średniowiecznej Danii, jednak manuskrypt odrzucono. Następna próba, powieść Fru Marta Oulie (‘Pani Marta Oulie’, 1907), zaczynała się od szokującego zdania ‘Zdradziłam męża’, ale po pewnych perturbacjach została opublikowana, wzbudzając spore zainteresowanie czytelników. W następnych latach Sigrid Undset wydała jeszcze kilka innych powieści obyczajowych, których akcja osadzona była we współczesnej stolicy Norwegii. (…)
Dzięki dobremu przyjęciu tych książek Sigrid Undset mogła w 1908 roku rzucić pracę sekretarki i poświęcić się karierze literackiej. (…) Ponieważ rodzice pisarki mieli sentyment do Rzymu, Sigrid, otrzymawszy stypendium twórcze, wyjechała tam w 1909 roku, gdzie zetknęła się z grupą artystów skandynawskich zauroczonych kulturą śródziemnomorską. Poznała tam między innymi starszego o 13 lat malarza Andersa Castusa Svarstada, który miał w Norwegii żonę i trójkę dzieci. Po tym, jak uzyskał on rozwód, w 1912 roku Sigrid Undset wyszła za niego za mąż.
Życie rodzinne pisarki było jednak bardzo trudne. Wraz ze Svarstadem wyjechała do Londynu, a następnie małżonkowie osiedli w Rzymie, gdzie urodził się ich syn. Kolejne dziecko, córka, przyszło na świat z niedorozwojem umysłowym, podobnie jak jeden z synów Svarstada z pierwszego małżeństwa. Po powrocie do Norwegii w 1919 roku, gdy pisarka była w ciąży z trzecim dzieckiem, jej małżeństwo ze Svarstadem zakończyło się rozwodem. Osiadła w swej willi Bjerkebæk w Lillehammer z trójką dzieci i zabrała się za swoje największe dzieło, trzytomową powieść Kristin Lavransdatter (wydanie polskie Krystyna, córka Lavransa, 1929). (…) W latach 1920–1927 wydała trzy tomy Krystyny, a następnie cztery tomy powieści Olaf Audunsson i Hestviken (1925–1927, wydanie polskie Olaf, syn Auduna, 1937–1938).
Równocześnie z pracą nad tymi powieściami Sigrid Undset przeszła długą drogę do wiary. Choć została ochrzczona w Kościele luterańskim, jej rodzice byli praktycznie ateistami, a norweskie środowisko literackie i artystyczne było niemal całkowicie zeświecczone. Trudne doświadczenia emocjonalne związane z rodziną, a także praca nad Krystyną, córką Lavransa wiodły pisarkę od agnostycznego sceptycyzmu do pogłębionej wiary. W życiu średniowiecznej Norwegii, niebezpiecznym i pełnym tajemnic, odczytała wiarę jako fundament ludzkiej egzystencji. Życiowe przejścia i praca literacka zmieniły radykalnie jej podejście do życia. O ile przez wiele lat sądziła, że to ludzie stworzyli sobie Boga, ostatecznie doszła do przekonania, że to Bóg stworzył ludzi. (…) Wiarę odnalazła w Kościele katolickim. W listopadzie 1924 roku ostatecznie zdecydowała się do niego przystąpić po przygotowaniu przez miejscowego księdza katolickiego. O ile finalizując pracę nad Krystyną, córką Lavransa była już bliska tej decyzji, Olafa, syna Auduna napisała już po przejściu do Kościoła rzymskiego, lokując jego akcję w czasach, gdy Norwegia była jeszcze krajem katolickim. Wbrew wielowiekowej protestanckiej tradycji norweskiej księża i zakonnicy katoliccy są w tej powieści przedstawieni w pozytywnym świetle. Sama pisarka została wkrótce tercjarką dominikańską.
Przejście Sigrid Undset do bardzo nielicznego w Norwegii Kościoła katolickiego stało się tam sensacją i wywołało wiele kontrowersji. Część elity intelektualnej kraju, bliskiej socjalizmowi, a nawet komunizmowi, nie żałowała jej krytyki, ale temperament polemiczny tylko utwierdzał pisarkę w jej decyzji. Broniła ją także popularność jej książek i Literacka Nagroda Nobla, którą otrzymała w 1928 roku. (…) Kolejnym sukcesem wydawniczym była jej powieść Den brennende busk (1930, polskie wydanie Krzak gorejący, 1957). (…) W latach 1930. Undset była już niekwestionowanym autorytetem literackim, także poza granicami swej ojczyzny. (…) W latach 1933–1935 pisarka przewodniczyła nawet Radzie Literackiej Związku Autorów Norweskich, a w latach 1936–1940 przewodniczyła całemu Związkowi. (…)
Wybuch II wojny światowej dodatkowo skomplikował życie pisarki. Jeszcze w 1939 roku zmarła jej chora córka. Po sowieckiej inwazji na Finlandię Sigrid Undset wsparła sprawę wolności tego kraju, ofiarując na ten cel swoją Nagrodę Nobla. Kiedy jednak w kwietniu 1940 roku Hitler najechał Norwegię, Undset musiała uciekać z kraju do neutralnej Szwecji, a jej syn Anders zginął w obronie ojczyzny. Jako surowa krytyczka systemu nazistowskiego była poszukiwana przez Gestapo, a jej dom w Lillehammer Niemcy zajęli na kwaterę dla oficerów Wehrmachtu. W 1940 roku pisarka wyjechała z młodszym synem do Stanów Zjednoczonych, gdzie przez następne lata niestrudzenie broniła sprawy wolności Norwegii i alarmowała w sprawie Holocaustu. Po wyzwoleniu Norwegii Sigrid Undset powróciła do Lillehammer, gdzie zmarła 10 czerwca 1949 roku”.
Fragmenty książki prof. W. Roszkowskiego „Potęga nawrócenia”, wyd. Biały Kruk.
Potęga nawrócenia
Wybitny pisarz i naukowiec prof. Wojciech Roszkowski przedstawia w swej kolejnej książce 81 niewiarygodnych historii życiowych ludzi, którzy będąc bardzo daleko od Boga, w ten czy inny sposób znaleźli jednak drogę do Niego. I tak na przykład poznamy mordercę i gwałciciela, który po dziesięcioleciach więzienia i pokuty odnalazł w sobie wiarę, a żywota dokonał w klasztorze.
Jeszcze nic straconego
Książka utrzymana jest w konwencji ciekawej rozmowy, ma charakter wspomnieniowy. To subtelny obraz jakże interesującej sylwetki prof. Wojciecha Roszkowskiego. Poznajemy jego imponującą naukowo-pisarską karierę i nader ciekawe koleje życia. Autor do celebrytów nie należy, obca jest mu autoreklama, toteż próżno by szukać o nim plotkarskich ciekawostek w mediach. Tu też nie skupia się na błahostkach.
Historia i świętość. Zofia Kossak biografia ilustrowana
Cóż to było za życie! Od szczęśliwego dzieciństwa w bardzo utalentowanej artystycznie rodzinie Kossaków, poprzez burzliwą młodość, do wielkich sukcesów pisarskich. Po życiu w kraju wolnym i prężnie się rozwijającym, jakim była II RP, przyszła tragedia okupacji, uwięzienie na Pawiaku i w obozie w Auschwitz. Po wyzwoleniu ze szponów niemieckich Polska popadła jednak w kolejne zniewolenie – bolszewickie.
Kobiety w Piśmie Świętym. Wyd. II 2026
Ewa, Sara, Anna, Miriam czy Estera – jakże często słyszymy te imiona; są one nierozerwalnie połączone z Pismem Świętym i całą historią Zbawienia. Ale kim są postacie kryjące się za tymi imionami? Co o nich wiemy i czego te wspaniałe kobiety uczą nas dzisiaj? Na te i na wiele innych pytań odpowiada ks. prof.
Bez Boga nie ma zbawienia
Wielu będzie zaskoczonych, czytając tę książkę. Nie zawsze spotyka się bowiem opinie tak odważne – formułowane zwłaszcza przez osobę duchowną – a zarazem tak głęboko przemyślane. O. prof. Dariusz Kowalczyk SJ wykazuje się wielką wiedzą na temat Kościoła, chrześcijaństwa, ale także aktualnych spraw społecznych i narodowych. W rozmowie z dr.
Komentarze (0)
Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za ich treść. Wpisy są moderowane przed dodaniem.