János Pilinszky. Kamień i chleb. Wybór poezji i prozy
liczba stron: | 312 |
obwoluta: | nie |
format: | 16,5 x 23,5 cm. |
papier: | offset |
oprawa: | twarda |
data wydania: | 23-08-2021 |
ISBN: | ISBN 978-83-7553-319-4 |
EAN: | 9788375533194 |
![](/ksiegarnia/public/images/1px.gif)
János Pilinszky (1921–1981) należy do najbardziej cenionych węgierskich pisarzy XX w. Jeszcze za życia uznano go za czołowego reprezentanta swego pokolenia, otaczając niemal kultem. Jego twórczość, zwłaszcza tajemnicza i przejmująca poezja, wywierała na Węgrów jakby nadprzyrodzony wpływ. Jak był on wielki, niech zaświadczy choćby scena przywołana we wstępie przez tłumacza: „Po którejś z jego ‘bezkresnych nocy’ nagle w przejściu podziemnym został wraz z przyjacielem otoczony przez watahę mocno podejrzanych i niezupełnie trzeźwych typów. No to chyba koniec z nami, pomyślał małodusznie ów przyjaciel. Tymczasem Pilinszky, absolutnie nieświadomy niebezpieczeństwa, zaczął ni stąd, ni zowąd recytować przed tym przypadkowym audytorium swoje wiersze. Piękna twarz rozjaśniona natchnieniem, sugestywny głos – krótko mówiąc: potoczny wzorzec poety… I stał się cud: pomruki zdziwienia i oburzenia z wolna ucichły, wszyscy zastygli w zasłuchaniu”.
Pilinszky był po ojcu potomkiem polskiego uchodźcy, a po matce odziedziczył związki z kulturą francuską. Nie sposób nie odnotować jego czułego stosunku do narodu polskiego – zauważa Jerzy Snopek. Ale mimo takiego rodowodu był na wskroś węgierski, co jego rodacy odczuwali i szanowali. Młodość jego miała dramatyczne koleje losu. W marcu 1944 r. wcielony do armii, był najpierw artylerzystą, potem znalazł się na froncie zachodnim, by w maju 1945 r. trafić do obozu Unry we Frankfurcie. Widział nieludzki głód, śmierć, upokorzenie. Uwolniony od munduru, młody, wrażliwy i wykształcony pisarz pracował początkowo jako kelner, tragarz, służący.
Był twórcą wszechstronnym, uprawiał także prozę, w tym eseistykę. „Sięga on – pisze znakomity tłumacz i badacz literacki prof. Jerzy Snopek – do rozmaitych zjawisk kultury europejskiej. Pilinszky utożsamia się przede wszystkim z Europą chrześcijańską. Traktuje przy tym chrześcijaństwo ze swoiście ekumeniczną otwartością. Źródła głębokich przeżyć moralnych i estetycznych odnajduje zarówno w mistyce Wschodu, jak i w tradycji łacińskiej. W obrębie zachodniego chrześcijaństwa wznosi się ponad poreformacyjne podziały, choć katolicyzm, głównie ze względu na szczególne umiłowanie Chrystusa, jest mu najbliższy. Jak sam wyznał, w czasie II wojny światowej, w momencie ekstremalnego doświadczenia egzystencjalnego, najważniejszą dlań książką, a właściwie jedyną możliwą, okazała się Biblia”.
Tom „Kamień i chleb”, pięknie ozdobiony przykładami współczesnego malarstwa węgierskiego i fantastycznie przetłumaczony, oddaje w pełni różnorodność twórczości Jánosa Pilinszkyego z wyraźnym akcentem na poezję. To pierwsza w Polsce tak obszerna prezentacja twórczości tego narodowego pisarza węgierskiego.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego.
-
Jerzy Snopek – nota biograficzna
-
Słowo o Jánosu Pilinszkym
-
CZĘŚĆ PIERWSZA: POEZJA
-
Ty mnie pokonaj
-
Kąpiel o północy
-
Ryby w sieci
-
Błaganie
-
Do siebie samego
-
Stygmat
-
Trapez i bariera
-
Późna łaska
-
Boście cierpieli chłód i głód
-
Kanikuła
-
Co to za walka podziemna
-
Parafraza
-
Na morski brzeg
-
Grzech
-
Na kochanków
-
In memoriam N.N.
-
Wystygły świat
-
Pieta
-
Na wieki wieków
-
Zanim przyjdziesz
-
Na ziemi niczyjej
-
Ta spóźniona
-
Francuski więzień
-
Pasja ravensbrücka
-
Trzeciego dnia
-
Frankfurt
-
Pustynia miłości
-
Apokryf
-
Czterowiersz
-
Pod portret
-
Agonia Christiana
-
Półprzeszłość
-
Pod zimowym niebem
-
Elizjum listopadowe
-
Introitus
-
Ciemny raj
-
Morze
-
Wielkomiejskie ikony
-
Van Gogh
-
Autoportret 1944
-
Pasja
-
Jak ziemia ta
-
Od czegom zaczął
-
Do Jutty
-
Chyba
-
Zanim
-
Trójkolorowy sztandar
-
Kiedyś przypatrzę się
-
Pokój kata
-
Kamienna ściana i uroczystość
-
Zbrodnia i kara
-
Wieczerza
-
Miejsce straceń zimą
-
Spotkania
-
Siódmy krąg piekła
-
Mój herb
-
Przez całe życie
-
Wśród przyciągań
-
Za kogo, po co
-
Byłem słaby
-
Człowiek tu
-
Omega
-
Choć moje barwy są czarne
-
Ze stopnia na stopień
-
Dwoisty potwór
-
Jak połowiczne
-
Tak będzie
-
Twoje ręce, moje ręce
-
Kołyską, nie trumną
-
Wystarczy
-
Prosty labirynt
-
Dwa portrety
-
Na mój kamień nagrobny
-
Kto i kogo?
-
Określenie
-
Doświadczenie
-
Potępienie
-
Zamach
-
Wynik końcowy
-
Dwuwiersz
-
Do S.W.
-
Stawrogin żegna się
-
Klejnot
-
Po spowiedzi
-
Bezokolicznik
-
Poemat
-
Stawrogin powraca
-
Hommage a Isaac Newton
-
Autoportret 1974
-
Pascal
-
Auschwitz
-
Przestrzenie
-
Depresja
-
Różnica
-
Na odwrocie fotografii
-
Walc
-
Wieczność
-
Bicie
-
Hölderlin
-
Związek
-
Gotyk
-
Krater
-
Gérard de Nerval
-
Źrenica
-
Summa
-
Definicja twej atrakcyjności
-
Przemiany
-
14 października 1970
-
22 grudnia 1970
-
Welon
-
Aż do śmierci
-
Zerwanie
-
Tu i teraz
-
Dłoń i szyja
-
Marnotrawni
-
Tak bywa
-
Panna I.B.
-
Świetlisty anioł też (Wspomnienie o wojennym Bożym Narodzeniu)
-
Na marginesie tajemnicy
-
Dwa
-
Dwojaki
-
Ktoś
-
Na krześle i na łóżku
-
Wiersz do umarłego
-
List
-
W nawiasie
-
Psalm
-
Litery, linie
-
Pełnia księżyca
-
Syreny
-
My i kwiaty
-
Wyzwalanie się
-
Znam
-
CZĘŚĆ DRUGA: Rozmowy,
-
wywiady
-
Alosza
-
Drzazgi z krzyża
-
„Do domu chciałem,
-
wreszcie przyjść do domu”
-
Tragizm i pogoda ducha
-
CZĘŚĆ TRZECIA: Szkice, eseje
-
Los wyobraźni twórczej w naszych czasach
-
O kilku cechach kultur wschodnioeuropejskich w świetle
-
myśli Simone Weil
-
Tak upływały nasze dni
-
Mała święta Tereska
-
i metropolie światowe
-
Bohater i święty
-
Współczesna asceza
-
Notatka o pokorze
-
Matka Joanna
-
Do pamiętnika Attili Józsefa
-
Widokówka z Notre Dame
-
Widokówka z Warszawy
-
Kraków
-
Częstochowa
-
Oświęcim
-
Na progu Kościoła
-
Z dziennika poety lirycznego
-
Trzynaście Rzędów
-
Powszedni faszyzm
-
Europa chce się bawić
-
Chwała poezji 285
-
Chrystus i Syzyf
-
Kamień i chleb
-
Gdańsk, 1 września 1969
-
Samuel Beckett
-
Gabriel Marcel w domu
-
List do Sándora Petőfiego
-
Dziennik
-
Z dziennika poety lirycznego
-
Pochwała pracy
-
Tam, gdzie umarł Leonardo da Vinci
-
Kartka z Holandii
-
Pasterka i żołnierka
-
Najważniejsze daty z życia Jánosa Pilinszkyego