„Spowodował bratobójczą walkę bez żadnego zgoła uzasadnienia”. Szokujący dokument władz II RP o Piłsudskim
Premiera! "Dyktator czy wybawca. Przyczyny i kulisy przewrotu majowego 1926", autorstwa prof. Wojciecha Polaka Czy Józef Piłsudski był wybawcą państwa, czy politykiem, który sięgnął po władzę, łamiąc siłą porządek konstytucyjny? To pytanie od stu lat dzieli historyków i opinię publiczną.
W swojej najnowszej książce „Dyktator czy wybawca. Przyczyny i kulisy przewrotu majowego 1926” (wyd. Biały Kruk) prof. Wojciech Polak wraca do ówczesnych relacji i dokumentów, ukazując dramatyzm wydarzeń maja 1926 roku oraz skalę politycznej konfrontacji w Warszawie.
Szczególne znaczenie mają oficjalne komunikaty władz Rzeczypospolitej z czasu walk. Jeden z nich wprost określa działania Piłsudskiego jako „rokosz” i „zbrodnię”, wpisując je w narrację obrony legalnego porządku.
Jak ówczesne władze postrzegały te wydarzenia? Odpowiedź przynosi jeden z komunikatów rządowych z 13 maja 1926 roku (cyt. za W. Polak, „Dyktator czy wybawca…”):
„Józef Piłsudski podniósł rokosz przeciwko Prezydentowi Rzeczypospolitej i mianowanemu przezeń rządowi jedynie dla uchwycenia w swe ręce dyktatorskiej władzy. Pchnął on kilka oddziałów wojskowych do buntu, złamania przysięgi, podeptania honoru żołnierskiego, spowodował bratobójczą walkę bez żadnego zgoła uzasadnienia, nie umiejąc wskazać żadnego celu państwowego czy społecznego, który mógłby upozorować tę zbrodnię. Zaczynają to rozumieć uwiedzeni przezeń żołnierze. By utrzymać nastroje w oddziałach zbuntowanych i osłabić uczucia oburzenia opinii Narodu przeciwko rokoszowi, prasa służąca Józefowi Piłsudskiemu rozsiewa niezliczone kłamstwa. Kłamstwem jest opowieść o rzekomym w nocy z 11 na 12 maja zamachu na Piłsudskiego. Kłamstwem jest, jakoby pan Prezydent Rzeczypospolitej zamierzał wstrzymać działania wojskowe przeciw buntownikom, a uległ tylko naciskowi rządu. Pan Prezydent Rzeczypospolitej po bezskutecznym wezwaniu Piłsudskiego na moście do poddania się nakazał wojskom spełniać swój obowiązek w imię ratowania honoru Polski jako państwa praworządnego i honoru wojska polskiego, które ma być puklerzem Rzeczypospolitej, a nie służyć jednostkom. Pan Prezydent osobiście dokonywał przeglądu wiernych pułków przybywających do oczyszczenia stolicy ze zbuntowanych oddziałów. Pan Prezydent odrzucił bez chwili wahania propozycje jakichkolwiek układów z rokoszanami. Rząd jest jednomyślny z Prezydentem Rzeczypospolitej. Kłamstwem jest dalej wszystko to, co prasa podaje o rzekomych przewagach zbuntowanych oddziałów. Prawda jest następująca:
Żadnego do Warszawy przybywającego oddziału wojska Piłsudskiego nie zatrzymały. Wszystkie one zjawiły się w Belwederze. Brawurowym atakiem wyparły rokoszan z gmachu Ministerstwa Spraw Wojskowych, zdobyły koszary szwoleżerów, wzięły do niewoli tam wzmocniony pułk strzelców oraz oczyściły z buntowniczych oddziałów części miasta po Sejm. Liczba ujętych rokoszan przenosi 500. Liczne pułki spieszą na wezwanie Najwyższego Zwierzchnika sił zbrojnych, Prezydenta Rzeczypospolitej, wierne Ojczyźnie i Honorowi przywrócą panowanie prawa w Polsce i oswobodzą stolicę od narzuconych jej chwilowo przez Piłsudskiego modą bolszewicką komisarzy. Jedynie prawowitą władzą Rzeczypospolitej są ministrowie mianowani przez Prezydenta Rzeczypospolitej i ustanowieni prawem, uchwalonym przez Sejm”.
Fragment książki prof. Wojciecha Polaka „Dyktator czy wybawca. Przyczyny i kulisy przewrotu majowego 1926”, wyd. Biały Kruk.
Maj 1926. Kulisy przewrotu majowego w wykładzie prof. Wojciecha Polaka
Dyktator czy wybawca. Przyczyny i kulisy przewrotu majowego 1926
Bez żadnych nacisków, zupełnie spontanicznie, wybrano go po odzyskaniu niepodległości Naczelnikiem Państwa – za wielkie zasługi w walce o tę niepodległość. Z kolei za boje z bolszewikami Józef Piłsudski został Marszałkiem. Po przegnaniu Sowietów i ustaleniu granic uznano go jednakże w niektórych kręgach politycznych za niepotrzebny balast. Wyzywano go od najgorszych, dyskredytowano jego osiągnięcia. Więc w 1923 r.
Nieznane rozmowy Józefa Piłsudskiego
Sporo pisze się o Józefie Piłsudskim, ale rzadko oddaje się głos jemu samemu. W tej książce jest inaczej.
Tu Marszałek przemawia do nas wprost. Rozmów z nim spisano podczas jego życia nie za wiele, jeszcze rzadziej były publikowane w formie książkowej, trwałej – toteż nie są zbyt znane. A szkoda, gdyż Komendant bardzo dużo opowiadał w nich o sobie; o swoim życiu prywatnym, ale i swoich poglądach na Rzeczpospolitą oraz Europę.
Monarchia polska
Nie byłoby królestwa w Polsce, gdyby nie chrzest Mieszka I oraz ustanowienie w 1000 roku hierarchicznego ładu polskiego Kościoła – pisze prof. Grzegorz Kucharczyk, autor wielu poczytnych książek historycznych. Zjednoczenie ziem polskich pod berłem królewskim przez Bolesława Chrobrego w roku 1025 było dowodem wielkości państwa oraz jego suwerenności.
Między nieładem a niewolą. Krótka historia myśli politycznej
Napisana barwnym, literackim językiem, świetnie ilustrowana książka jednego z najwybitniejszych intelektualistów europejskich. Pełna refleksji nad współczesnością historia od starożytnych myślicieli chińskich i filozofów greckich, przez świętych Augustyna i Tomasza, renesansowych humanistów, zachodnich filozofów baroku i oświecenia, po myślicieli polskich (np. Mistrz Wincenty, Paweł Włodkowic, Józef Piłsudski).
Polski etos romantyczny
Etos polski, na dodatek romantyczny, budzi wzniosłe skojarzenia. Przywołuje wizerunki naszych wielkich wieszczów, czyny bohaterów, powoduje zadumę nad szczytnymi ideami, budzi wspomnienia największych uniesień patriotycznych, ale i – miłosnych. Etos to pojęcie, które odnosi się do całej społeczności, do narodu, i dlatego może zaskakiwać w zestawieniu z romantyzmem, ten bowiem wielbił jednostkę, jej indywidualizm, jej emocje.
PAKIET Dzieje Polski tomy 1 - 7 w cenie 439 zł
Zobacz poszczególne tomy wchodzące w skład pakietu:
Dzieje Polski. Tom 1. Skąd nasz ród
Dzieje Polski. Tom 2. Od rozbicia do nowej Polski
Dzieje Polski. Tom 3. Królestwo zwycięskiego orła
Dzieje Polski. Tom 4. Trudny złoty wiek
Dzieje Polski. Tom 5. Imperium Rzeczypospolitej
Dzieje Polski. Tom 6. Potop i ogień
Dzieje Polski. Tom 7.
Komentarze (0)
Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za ich treść. Wpisy są moderowane przed dodaniem.