Pułapki dorastania z AI i wytworzonym przez nią „wirtualnym przyjacielem”
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Pixabay
O niebezpieczeństwach związanych z nawiązywaniem przez dzieci i młodzież emocjonalnych więzi z maszynami i algorytmami pisze znakomity francuski psychiatra dziecięcy prof. Théo Mouhoud:
„Sztuczna inteligencja bez wątpienia stanowi coraz ważniejszą część świata dzieci i młodzieży. Badania naukowe wykazują, że główne generatywne modele językowe AI, takie jak ChatGPT, zmieniają nie tylko procesy myślowe i kreatywność najmłodszych użytkowników, ale także sposób tworzenia przez nich więzi emocjonalnych. To AI staje się ‘przyjacielem’, któremu np. zwierzają się z cierpienia i z którym najchętniej się bawią. A to wszystko ma poważny wpływ na zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży. Specjaliści nie mają wątpliwości, że należy niezwłocznie wykreować odpowiednie narzędzia, których zadaniem będzie ochrona najmłodszych użytkowników w kuszącym świecie AI. Pojawił się pierwszy projekt ‘Child-safe AI’.
Z 1950 r. pochodzi osadzone w gatunku science-fiction opowiadanie ‘Robbie’ autorstwa Isaaca Asimova (jedna z części cyklu ‘I, Robot’), którego fabuła opiera się na więzi małej dziewczynki z robotem. W 2013 r. miała miejsce premiera filmu ‘Her’ w reżyserii Spike’a Jonze’a – był to specyficzny melodramat, którego główny bohater – samotny pisarz, zakochuje się w nieistniejącej, wykreowanej przez AI kobiecie o imieniu Samantha. Te fikcyjne historie coraz brutalniej wkraczają w naszą rzeczywistość; coraz więcej młodych ludzi ‘zaprzyjaźnia się’ z postaciami wykreowanymi przez AI i traktuje je jak najbliższych powierników.
Według ostatniego raportu Common Sense Media 72% amerykańskich nastolatków prowadziło i prowadzi rozmowy z AI. Należy więc postawić istotne pytanie: co się stanie, jeśli dziecko czy też nastolatek będzie dorastać pod silnym wpływem AI i wytworzy trwałą więź emocjonalną z maszyną? Jakie będą skutki psychologiczne tej zupełnie nowej formy relacji?
W ostatnim artykule opublikowanym na łamach ‘European Child & Adolescent Psychiatry’ analizowałem, w jaki sposób dzieci i młodzież komunikują się z AI i jakie wyzwania psychologiczne i relacyjne się z tym wiążą. Wykazałem, że AI potrafi proponować rozwiązania w sytuacji kryzysu emocjonalnego młodego człowieka, spowodowanego np. odrzuceniem przez grupę rówieśniczą, ale jednocześnie naraża nieletnich na poważne ryzyko dezorientacji emocjonalnej, uzależnienia relacyjnego, a także zapewnia im dostęp do nieodpowiednich treści (np. pornograficznych), co wiąże się z poważnym niebezpieczeństwem.
Największym zaskoczeniem związanym z AI stało się to, że dzieci i młodzież, a także młodzi dorośli, korzystając ze sztucznej inteligencji, nie traktują jej wyłącznie jako narzędzia do nauki i pracy, czy nawet rozrywki. AI stała się narzędziem do nawiązywania emocjonalnych relacji... z nieistniejącymi postaciami. Nastolatki często przyznają się do tego, że wolą rozmawiać z chatbotem niż nawiązywać kontakty z rówieśnikami. Opisują AI jako ‘zawsze dostępną’, ‘empatyczną’, ‘kogoś (!), kto zawsze zrozumie’ i ‘mniej oceniającą niż człowiek’. Niestety nie jest to legenda miejska ani anegdota. Badania przeprowadzone przez grupę uczonych z Cambridge University wykazały, że dzieci mają poważne trudności ze zrozumieniem, że AI nie odczuwa prawdziwych emocji. I ta tendencja wśród dzieci i młodzieży przybiera na sile, tym bardziej że modele AI potrafią wchodzić w interakcję z rozmówcą i dostosowywać się do jego potrzeb, sprawiając wrażenie, że potrafią słuchać i rozumieć. Dzieci interpretują więc owe udawane emocje jako prawdziwą więź emocjonalną; takie zjawisko nazywamy luką emocjonalną albo luką empatyczną. Innymi słowy, dla wielu z tych młodziutkich ludzi AI nie jest maszyną czy też zbiorem algorytmów, ale autentyczną osobą. Mówiąc o niej, opisują ją zaimkami ‘on’ lub ‘ona’. W pewnym sensie nie jest to nowy mechanizm – ogólnie ludzie mają tendencję do przypisywania ludzkich cech przedmiotom, które im odpowiadają (antropomorfizm). Taka humanizacja powoduje, że korzystanie z urządzenia jest łatwiejsze, ale jednocześnie naraża dzieci na stronnicze treści, mylenie ludzi z maszynami oraz na zależność relacyjną, która z natury jest jednostronna. Nie można przecież oczekiwać wzajemności od maszyny”.
CDN.
Jest to pierwsza część artykułu znakomitego francuskiego psychiatry dziecięcego Théo Mouhouda (Université Sorbonne Paris Nord; AP-HP). Drugą część opublikujemy w najbliższym czasie.
Źródło: univ-spn.fr, przekł. MM
Francuskie samobójstwo
W targanej kryzysem społecznym i ogromnymi napięciami wewnętrznymi Francji następuje właśnie historyczna zmiana politycznych nastrojów. Zmiana, która nie pozostanie bez wpływu na całą politykę europejską, w tym na Polskę. Po tym jak w wyborach do Parlamentu UE prawicowe Zjednoczenie Narodowe zdobyło nad Sekwaną, Loarą, Garonną i Rodanem ponad dwa razy więcej głosów niż blok prezydenta Emmanuela Macrona, ten ostatni rozpisał przedterminowe wybory.
Tak nas zniewalają. Droga do państwa totalitarnego
Kto naprawdę kształtuje świat? Rządy, czy globalne sieci wpływu, jak np.
Tyrania postępu
Kim będziemy za parę lat? Czy w ogóle jeszcze będziemy? Nasza rzeczywistość przypomina sytuację znaną nam z opisów i filmów o katastrofie „Titanica”. Statek zderzył się z górą lodową i zaczyna tonąć, ale pokładowa orkiestra pięknie gra i gra.
Komentarze (0)
Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za ich treść. Wpisy są moderowane przed dodaniem.