„Nie wszyscy (…) papieże o imieniu Leon byli ‘lwami’”. Ks. prof. Janusz Królikowski o poprzednikach Leona XIV noszących to samo imię dla portalu Historykon.pl

Fot. Adam Bujak Ks. prof. Janusz Królikowski, teolog, wieloletni wykładowca UPJPII w Krakowie, ceniony publicysta i autor książek, w tym współautor pierwszej biografii Leona XIV (wspólnie z dr. Adamem Sosnowskim), udzielił wywiadu Agnieszce Cybulskiej z portalu internetowego historykon.pl.

Ksiądz profesor, odpowiedzialny za część historyczną biografii, przedstawiającą sylwetki poprzednich papieży o imieniu Leon, przyznał, że literatura, z której korzystał, jest niezwykle rozległa i dobrze dostępna. Trudności – które zawsze pojawiają się w pracach historycznych – dotyczyły nie tyle sprzeczności czy wątpliwości, co kwestii odpowiedniego przedstawienia niektórych papieży, szczególnie działających w tzw. wiekach ciemnych Kościoła, które budzą do tej pory wiele kontrowersji i wymagają ostrożności w wygłaszanych sądach.

Jako swoje osobiste odkrycie ks. prof. Królikowski określił postać Leona XIII, któremu poświęcony jest szczególnie obszerny fragment książki ze względu na odwoływanie się do niego ze strony obecnego Ojca Świętego: „(…) dopiero teraz odkryłem olbrzymi zasięg treściowy jego nauczania oraz szeroki wpływ, jaki ono wywarło. (…) Nie ma, praktycznie biorąc, takiego zagadnienia, którego nie uwzględniłby w swoim nauczaniu. Szkoda, że w naszym obecnym pędzie za nowością nie sięgamy do wielu jego wnikliwych wypowiedzi, które są nadal aktualne. Leon XIII był niewątpliwie największym filozofem chrześcijańskim w XIX wieku, co sprawia, że jego nauczanie jest wyjątkowo przemyślane i spójne”.

Zatrzymując się nad symboliką imienia „Leon”, oznaczającego „lew” i kojarzonego z cechami takimi jak odwaga i przywództwo, oraz poszukując wspólnych wyzwań lub tematów łączących papieży o tym imieniu, ks. prof. Królikowski stwierdził: „Imię posiada niewątpliwie nośność symboliczną, ale nie determinuje niczyjego działania. (…) Moim zdaniem nie da się wskazać jakiejś jednej linii łączącej papieży Leonów, poza oczywiście tym, co jest zawsze misją papieża w Kościele. Każdy papież odpowiada na dwie grupy wyzwań: wyzwania wewnętrzne, czyli te, które dotyczą wewnętrznego życia Kościoła, do których należą kwestie doktrynalne, obyczajowe i dyscyplinarne, oraz wyzwania zewnętrzne, które niesie ze sobą świat, czyli przemiany polityczne i kulturowe, nowe możliwości działania kościelnego, ale także nowe ograniczenia w tym względzie”. Przybliżył także sylwetki wybitnych papieży o tym imieniu, jak św. Leon Wielki, św. Leon IX oraz wspomniany już Leon XIII.

W odniesieniu do obecnego Ojca Świętego ks. prof. Królikowski zaznaczył, że „Na razie jeszcze trudno mówić, w jaki sposób i w jakim zakresie Leon XIV będzie kontynuatorem zwłaszcza Leona XIII i jak postrzega poszczególne kwestie życia kościelnego. Mamy dopiero deklaracje, choć są one bardzo określone i żywe”. Stwierdził jednak: „Mam nadzieję na otwarcie w Kościele za pośrednictwem Leona XIV nowego rozdziału w ramach katolickiej nauki społecznej, którą Amerykanie często nazywają ‘filozofią katolicyzmu’. (…) Dochodzą do tego nowe wyzwania, jak np. sztuczna inteligencja, które będą się domagały także żywszej reakcji ze strony Kościoła. Papież nie musi sam rozwiązywać wszystkich problemów, ale odpowiednia zachęta mogłaby być bardzo inspirująca dla teologów i filozofów”.

Teolog podsumował rozmowę cytatem z książki, w którym zwrócił uwagę na to, iż „Cieszy, że za sprawą Leona XIV budzą zainteresowanie jego poprzednicy. Traktujemy ich uczciwie, widząc zarówno ich wielkość wyrastającą z łaski, jak i ich małość, z którą nie zdołali sobie poradzić z powodu zatrzymania się jedynie na tym, co ludzkie i poddane prawu grzechu. Najważniejsze pozostaje jednak to, że mimo rozmaitych zawirowań, które nie ominęły następców św. Piotra, jak i nie ominęły również jego samego, Kościół rozwija się, realizuje zlecone mu przez Chrystusa dzieło zbawienia, a tym samym wzrasta na przekór jego licznym wrogom”.

Źródło: historykon.pl, oprac. AM

Leon XIV. Biografia ilustrowana

Adam Sosnowski, Ks. Janusz Królikowski

Pierwsza i najobszerniejsza polska biografia Roberta Prevosta – nowego Ojca Świętego Leona XIV – ukazuje się w momencie, gdy cały świat z uwagą obserwuje początki jego pontyfikatu. To książka absolutnie wyjątkowa – nie tylko dlatego, że powstała z pasji i wielomiesięcznej pracy dziennikarzy znających realia Kościoła, ale również dlatego, że zawiera liczne materiały (m.in.

Zobacz fragmenty Zamów książkę